بررسی اندیشه های انقلابی و اجتماعی مارکس
مارکس در پنجم ماه مه 1818 در تری یر شهری باستانی و کلیسایی در منطقه
راین آلمان متولد شده پدر و ماردش از اخلاف خاخامهای یهودی بودند نام
خانوادگی او مردخایی بوده است و پیش از مارکس مارکوسن ـ پدر مارکس هاینریش
در سال 1817 برای مصون ماندن از انفصال یهودیان از خدمات دولتی به کیش
مسیحیت لوتری گرویده بود .
منطقه راین که زیر تأثیر انقلاب فرانسه بود اگرچه در سال 1815 به
پادشاهی ارتجاعی پروس پیوسته بود به لحاظ اقتصادی و سیاسی بصورت پیشرفته
ترین بخش آلمان باقی ماند.
هاینریش مارکس حقوقدانی موفق و لیبرالی معقول و با ایمان عمیق به نیروی
خرد نوة بزرگش اسوة او بود یک فرانسوی که از صمیم قلب به ولتر و روسو ارادت
می ورزید توصیف کرد . رابطه پسر و پدر صمیمانه بود و مارکس عکس از پدر
داشت که تا آخر با خود به گور برد .
دوران تحصیل :
ابتدایی و متوسطه 1 مارکس که در خانواده ای مرفه از طبقه
متوسط پرورش یافته بود . دوران دبیرستان را در تری یر گذراند وآموزش
لیبرالی با تأکید بر ادبیات کلاسیک یونانی و لاتین طی کرد. در دوره متوسطه
دانش آموزی برجسته نبود و نشانه ای از عظمت در او مشاهده نشد . در این
دوران وست فالن پدر زن مارکس بر او اثر زیادی گذاشت و او را با آثار شکسپیر
و هومر آشنا ساخت .
دوره تحصیلات دانشگاهی :
مارکس در سال 1835 برای تحصیل حقوق به دانشگاه بن رفت و زندگی مرفه پدر
زمینه ای برای تحصیل او فراهم ساخت و این دوران مارکس بدهکاری به بار می
آورد و به دعوا و زد و خورد می پرداخت و حتی به جرم عربده کشی شبی را در
زندان گذرانید . مارکس در ایام تعطیلی تابستان 1936 عاشق ینی وستفالن شد که
4 سال بزرگتر از مارکس ولی از نظر زیبایی شهرة شهر بود که به علت مخالفت
خانوادة وی با این وصلت ازدواج آنها تا 19 ژوئن 1943 به درازا کشید2 . در سال 1836 مارکس به قصد ادامه تحصیل حقوق به دانشگاه برلین رفت ولی به مکالمه حقوق پرداخت و سپس به فلسفه ناب روی آورد . 3
1ـ الکس کالینوکس اندیشه انقلابی مارکس ، بابائی پرویز،نشر قطره صفحه 21
2ـ کارل مارکس اندیشه های انقلابی مارکس ،لکس کالیکوس ،ترجمه پرویز
بابائی نشر قطره صفحه 21 اقتباس از کارلمارکس و زندگی و دیدگاه های او
.مرتضی محیط
3ـ الکس کالینوس اندیشه انقلابی مارکس پرویز بابائی ،ترجمه پرویز بابائی
نشر قطره صفحه 21 اقتباس از کارل مارکس و زندگی و دیدگاه های او .مرتضی
محیط
مارکس و دوستی با هگل :
مارکس در آغاز لحن عجیب و غریب او توی ذوقش زد که با مراودت بیشتر شیفته
او گشت این شیفتگی چیزی پیش از فراندی عقلانی بود . فلسفه آلمان در دهه
هالی 1830 تا 1840 قلمرویی بسیار بود در آن زمان آلمان از نظر سیاسی تقسیم
شده بود و از نظر اقتصادی کشوری عقب مانده بود ولی از نظر فکری رو به رشد
بود .
نخستین دهه های سده نوزدهم عصر زرین فلسفه آلمان بود تضادهای جامعه
آلمان در تفکر هگل انعکاس می یافت هگل ابتدا شیفتة فرانسه و ناپلئون و سپس
بدبین شد و به این باور رسد که دولت استبدادی پروس تجسم خرد است .
مارکس با پیوستن به هگلی های جوا با برونوبائر یکی از هگلی های جوان
دوست بود پیوند مارکس با خانواده اش بعد از مرگ پدر قطع و با مادرش که سواد
نداشت قطع ارتباط کرد .
او دکترای خود را با رساله ای به نام تفاوت میان فلسفه و طبیعت دموکریت و
اپیکو دریافت کرد و درگیری دولت پروس با هگلی های جوان به امید مارکس برای
استاد دانشگاه پایان داد .
در سال 1841 به تری یر بازگشت و روزنامه نگاری سیاسی شد . در اکتبر 1832
سردبیر روزنامه رانیش تسایتونگ را به عهده گرفت و تصمیم به تأسیس نشریه ای
به نام سالنامه آلمانی در پاریس نخستین تجربه او از یک جنبش سازمان یافته
کارگری بود .
او در آگوست سال 1842 به فوئر باخ نوشت :
شما باید در یکی از این گروههای کارگران فرانسوی حضور یابید تا طراوت
ناب و نجابتی را که در این انسانهای رنج کشیده می جوشد احساس کنید که در
میان این بربرهای جامعه متمدن . که تاریخ عنصر کارورز که رهایی بشریت را
تدارک می دهند . 1
این نگرش نوین به طبقه کارگر را در دو مقاله ای که در انتهای شماره
سالنامه آلمانی ـ فرنسوی در مارس 1844 انتشار یافت که مقاله آخر آن درباره
مسئله یهود و نقد فلسفه حق هگل بود .
فهرست مطالب
عنوان صفحه
|
فصل اول
|
|
|
زندگینامه
|
2
|
|
انسان شناسی
|
8
|
|
انسان و کار
|
14
|
|
انسان و آگاهی
|
17
|
|
روبنا و زیربنا
|
20
|
|
تقابل زیربنا و روبنا
|
27
|
|
فصل دوم
|
|
|
طبقات و دیالکتیک مارکس
|
32
|
|
نظریه مارکس درباره طبقات
|
34
|
|
طبقه کارگر یا پرولتاریا
|
45
|
|
طبقه متوسط
|
51
|
|
طبقه حاکم و آرمانهای طبقه حاکم
|
52
|
|
طبقه در خود و طبقه برای خود و جامعه بی طبقه
|
54
|
|
تقابل طبقه در خود و طبقه برای خود
|
59
|
|
مارکس و تضاد طبقاتی
|
62
|
|
مارکس و نقد طبقه متوسط
|
66
|
|
مفاهیم جایگزین
|
69
|
|
فصل سوم
|
|
|
مفهوم از خود بیگانگی
|
79
|
|
کار و از خود بیگانگی
|
86
|
|
غفلت مارکس از کنش آگاهانه
|
91
|
|
طلوع مالکیت و قشربندی
|
96
|
|
انواع مالکیت از نظر مارکس
|
97
|
|
مراحل تکامل
|
97
|
|
مراحل تکامل خاص و عام از نظر مارکس
|
102
|
|
فصل چهارم
|
|
|
پیشینه ها، عوامل و شرایط انقلابات
|
104
|
|
تئوریهای تبیین کننده پیدایش انقلاب
|
105
|
|
ابعاد تحول انقلاب
|
118
|
|
تئوریها و مدلهای تحلیل انقلاب
|
157
|
|
فصل پنجم
|
|
|
جامعه شناسی مارکسیستی و انقلاب مالکیت خصوصی
|
165
|
|
جنگ طبقاتی و نقش تاریخی طبقه پرولتر
|
166
|
|
عوامل و شرایط و مبشرین انقلاب
|
167
|
|
فقر و انقلاب
|
168
|
|
تاریخ و مبارزه طبقاتی
|
169
|
|
تئوریهای مارکسیستی انقلاب
|
206
|
|
فصل ششم
|
|
|
مدل تئوری مارکس در باب انقلاب
|
222
|
|
تئوری انقلاب مارکس
|
226
|
|
از خود بیگانگی
|
234
|
|
آگاهی طبقاتی
|
237
|
|
فرجام انقلاب
|
241
|
|
منابع و مآخذ
|
251
|
